Die Heilige Gees as belofte van krag - Hand 1:1-11

Inleidende opmerkings

Wanneer mens die boek Handelinge bestudeer, moet gedurig in gedagte gehou word dat dit gaan om die realisering van die koninkryk van God. Soos in die artikels oor die koninkryk van God aangetoon is (kliek hier), gaan dit in die Bybel om die koninkryk van God. God se heerskappy moet aan die hele wêreld bekend gemaak word sodat hulle kan hoor dat God mense wat dit nie verdien nie, so liefhet dat Hy sy Seun gegee het om hulle van hulle sonde te verlos (Joh 3:16). Die vraag is nou: hoe moet dit gebeur? Hoe moet die wêreld wat nie God se Woord lees nie hoor dat Hy hulle so innig liefhet? Jesus het die mense probeer oortuig van God se liefde terwyl Hy op aarde was, maar Hy sterf vroeg reeds (min of meer 33jr oud). Iemand anders sou dit dus moes doen. God wil mense gebruik. Daaroor stem al die skrywers van die Evangelies saam. Matteus sê: "Gaan dan na al die nasies toe en maak die mense my dissipels." (Mat 28:19) Markus skryf in Mark 16:15 "Gaan uit, die hele wêreld in, en verkondig die evangelie aan die hele mensdom." Lukas sê weer in Luk 24:48 "Julle is getuies van hierdie dinge." Hoe sou mense dit regkry? Handelinge is die verhaal van die eerste gemeentes waarin dit duidelik word dat dit nie deur mense se eie krag sou gebeur nie, maar deur die krag van die Heilige Gees. Daarom sou mens kon sê dat die kernvers van die hele boek 1:8 is: "Maar julle sal krag ontvang wanneer die Heilige Gees oor julle kom, en julle sal my getuies wees in Jerusalem sowel as in die hele Judea en in Samaria en tot in die uithoeke van die wêreld." Handelinge vertel vir ons hoe dit in die praktyk van die eerste gemeentes gebeur het.
In kort kom dit neer op: Die wêreld lees wel nie die Bybel nie, maar hulle lees elke dag die manier van lewe van die gelowiges wat wel God se Woord lees en glo.

Agtergrond inligting

Kom ons kyk net eers na 'n paar dinge wat jou sal help om 'n goeie idee te kry van die agtergrond waarteen Handeling afspeel

Die skrywer

Die skrywer is dieselfde ou wat die Evangelie volgens Lukas geskryf het naamlik dr Lukas. Ja, hy was 'n geneesheer van beroep maar ook 'n opregte gelowige wat die roeping gehad het om oor Jesus met mense te praat. Hy is dus 'n ontwikkelde geleerde mens en daarom sal jy in die lees van die evangelie en in hierdie boek agterkom dat hy moeite gedoen het om navorsing oor die feite van sy boeke te doen en deeglik daarvan rekenskap te gee. As na die volumes van die boeke in die Nuwe Testament gekyk word, was hy ook die grootste skrywer.

Indeling.

Die boek kan in twee groot dele verdeel word: hoofstukke 1 tot 12:24 vertel veral van die bediening van Petrus terwyl hoofstukke 12:25 tot 28:31 fokus op die bediening van Paulus. Daar is interressante ooreenkomste tussen Petrus en Paulus se bedieninge.

• albei is in staat om mense gesond te maak (3:2–8; 14:8–10)
• albei maak dooies lewend (9:40; 20:10)
• albei dryf bose geeste uit (5:16; 16:16),
• albei kan towenaars se mag troef (8:14–24; 19:13–17) en
• albei preek met groot krag (2:14–36; 13:16–41).

• Hier is mense met 'n passie aan die werk
• Die krag van die HG is oral sigbaar
• Alles is nie maanskyn en rose nie
• Ten spyte van swaarkry, beleef mense vreugde
• Die koninryk versprei oor die hele destydse wêreld

Nog inligting

• Die eerste lesers. Lukas skryf primêr vir sy vriend Teofilus. Hy was 'n vername Romeinse amptenaar wat kort vantevore tot bekering gekom het. Hy was waarskynlik lid van 'n Christelike geloofsgemeenskap iewers in die Grieks-Romeinse wêreld. Lukas wil hom help om geestelik te ontwikkel en daarom skryf hy aan hom die brief. Uit die aard van omstandighede het die ander gelowiges ook die brief te lese gekry en so kon hulle ook daardeur versterk word.
• Ontstaanstyd. Dit is nie presies seker wat die datum van die skrywe is nie. Daar is egter sterk aanduidings vanuit die inhoud van die boek self dat dit ten minste na Paulus se aankoms in Rome geskryf moes gewees het. Dit wil sê ongeveer 60nC. Op die laatste moes dit tussen 60 en 70nC geskryf gewees het.
• Sosiale en politieke omstandighede. Om deel te wees van 'n Christelike geloofsgemeenskap in die Grieks-Romeinse wêreld was nie 'n maklike saak nie. Dit was glad nie maklik om 'n Christen te wees nie. Daar was toenemende vyandigheid van die kant van die Romeinse owerhede omdat die Christendom uit die aard van die saak vir hulle 'n bedreiging ingehou het. Verder was daar eweneens openlike teenstand van die kant van die baie Jode en die Judaïsme. Ook vir hulle en die tradisies wat vir hulle kosbaar was, was hierdie nuwe "Jesus-sekte" 'n groot bedreiging. Om sake nog moeiliker te maak, was daar ook nog sekere interne probleme tussen die gelowiges. Dit was nie vir almal maklik om sommer die tradisies van die verlede net so te laat vaar nie. Sommige wou byvoorbeeld nog die gebruik van die besnydenis handhaaf en as 'n vereiste stel terwyl ander soos byvoorbeeld Paulus sterk gevoel het dat dit nie meer 'n doel dien nie omdat die doop nou die plek daarvan ingeneem het. So was daar ook die hele kwessie van die sabbat en die viering daarvan aan die een kant en die Sondag as dag van die Here aan die anderkant. Jy moet onthou dat die gemeente saamgestel was uit voormalige Jode en ook nie-Jode wat geen tradisies geken het nie.

Al bogenoemde sake het meegebring dat die vestiging van die die nuutgevonde geloof nie maklik geloop het nie. Tog, ten spyte van dit alles, is die boek Handelinge die suksesverhaal van die werk van die Heilige Gees wat deur al hierdie probleme van die gebroke werklikheid daartoe gelei het dat die Christendom in 'n tyd van ongeveer dertig jaar versprei het van Jerusalem tot in Rome en waarskynlik selfs sover as Spanje. Dit op sigself is merkwaardig.

Hand 1:1-11

Lees Hand 1:1-26. My eerste boek, Teofilus, het ek geskrywe oor alles wat Jesus gedoen en geleer het, van die begin af 2tot op die dag van sy hemelvaart. Voordat Hy in die hemel opgeneem is, het Hy deur die Heilige Gees bevele gegee aan die manne wat Hy as apostels uitgekies het. 3Ná sy dood het Hy aan hulle met baie onbetwisbare bewyse ook getoon dat Hy lewe. In die loop van veertig dae het Hy by verskeie geleenthede aan hulle verskyn en met hulle oor die dinge van die koninkryk van God gepraat. 4Terwyl Hy ’n keer saam met hulle aan tafel was, het Hy hulle beveel: “Moenie van Jerusalem af weggaan nie, maar bly wag op die gawe wat die Vader belowe het, soos julle van My gehoor het. 5Johannes het wel met water gedoop, maar julle sal binne ’n paar dae met die Heilige Gees gedoop word.” 6Toe hulle ’n keer weer bymekaar was, het hulle vir Jesus gevra: “Here, is dit nou die tyd dat U die koninkryk vir Israel weer gaan oprig?” 7Hy het hulle geantwoord: “Dit is nie vir julle om die tyd en omstandigheid te weet wat die Vader in sy eie mag bepaal het nie. 8Maar julle sal krag ontvang wanneer die Heilige Gees oor julle kom, en julle sal my getuies wees in Jerusalem sowel as in die hele Judea en in Samaria en tot in die uithoeke van die wêreld.” 9Nadat Hy dit gesê het, is Hy opgeneem terwyl hulle dit sien, en ’n wolk het Hom weggeneem, sodat hulle Hom nie langer kon sien nie. 10Terwyl Hy weggaan en hulle nog stip na die hemel kyk, het daar skielik twee mans in wit klere by hulle gestaan. 11Dié sê toe vir hulle: “Galileërs, waarom staan julle so na die hemel en kyk? Hierdie Jesus wat van julle af na die hemel toe opgeneem is, sal net so terugkom soos julle Hom na die hemel toe sien opgaan het.” 12Daarna het hulle na Jerusalem toe teruggegaan van die berg af. Dit is die Olyfberg, vlak by die stad, ’n sabbatsreis ver. 13In die stad aangekom, is hulle na die bovertrek toe waar hulle gewoonlik vertoef het. Dit was Petrus en Johannes, Jakobus en Andreas, Filippus en Tomas, Bartolomeus en Matteus, Jakobus seun van Alfeus, Simon die Seloot en Judas seun van Jakobus. 14Hulle het almal eensgesind volhard in die gebed saam met ’n aantal vroue, onder wie ook Maria die moeder van Jesus. Sy broers was ook by. 15In daardie tyd was daar ’n byeenkoms van die sowat honderd en twintig gelowiges. Petrus het die leiding geneem en gesê: 16–17“Broers,die Skrifwoord wat die Heilige Gees tevore by monde van Dawid oor Judas uitgespreek het, moes vervul word. Hy is as een van ons gereken en is ook gekies om ’n aandeel in ons werk te hê, maar hy het die gids geword van dié wat vir Jesus gevange geneem het. 18“Met die geld wat Judas vir sy misdaad gekry het, het hy ’n stuk grond gekoop. Daar het hy vooroor geval en oopgebars, en al sy ingewande het uitgepeul. 19Dit het bekend geword onder al die inwoners van Jerusalem. Daarom word die plek in hulle taal Akeldama genoem. Dit beteken Bloedgrond. 20“In die boek van die Psalms staan daar: Laat sy woonplek leeg word; laat niemand daarin woon nie, en: laat ’n ander sy amp oorneem. 21–22“Daar moet dus nog ’n getuie van Jesus se opstanding by ons gevoeg word. Dit moet een van die manne wees wat saam met ons rondgegaan het die hele tyd toe die Here Jesus in die openbaar opgetree het, vandat Hy deur Johannes gedoop is totdat Hy van ons af in die hemel opgeneem is.” 23Hulle stel toe twee voor: Josef, wat ook Barsabbas of Justus genoem word, en Mattias. 24En die gelowiges het gebid: “Here, U wat die harte van almal ken, wys die een aan wat U uit hierdie twee verkies het 25om as apostel te dien in die plek wat Judas leeg gelaat het toe hy gegaan het na waar hy hoort.” 26Hulle het geloot, en die loting het vir Mattias aangewys. So is hy gekies as die twaalfde apostel. Die Bybel : Nuwe Vertaling. 1998, c1983 (electronic ed.) (Han 1:1). Bybelgenootskap van Suid-Afrika: Cape Town, South Africa

Onthou

Terwyl jy so saam deur die boek Handelinge werk, moet jy gedurig in gedagte hou dat dit gaan oor die koninkryk van God en hoe die hele wêreld moes ontdek dat God hulle liefhet. Joh 3:16 "God het die wêreld so lief gehad dat Hy sy eniggebore Seun gestuur het..." Terselfdertyd moet jy onthou: God wil mense toerus en gebruik om sy liefde bekend te maak - Luk 24:45-49“So staan daar geskrywe: ‘Die Christus moet ly en op die derde dag uit die dood opstaan, 47en in sy Naam moet bekering en vergewing van sondes aan al die nasies verkondig word, van Jerusalem af en verder.’48Julle is getuies van hierdie dinge. 49En Ek sal die gawe wat my Vader beloof het, vir julle stuur." Matteus stel dit anders in Mat28:20:"En onthou: Ek is by julle al die dae tot die voleinding van die wêreld.” Met die oog daarop het Jesus by verskillende kere aan sy volgelinge 'n belofte van die krag van die Heilige Gees gegee. "Ek het julle wel met water gedoop, maar Hy sal julle met die Heilige Gees doop.” (Mark 1:8) Kyk gerus ook na Matt. 3:11; Mark. 1:8; Luk. 3:16. Vgl. ook Hand. 11:16; 19:4.

Die belofte van krag

Die vraag is natuurlik: hoe sou die volgelinge van Jesus dit regkry om hierdie geweldige verantwoordelikheid na te kom? Hulle is dan bang en kruip gereeld in 'n geslote vertrek weg (Hang 1:13). Wanneer jy nou na Hand 1:1-11 kyk, kan jy gerus op die volgende let:

1. Jesus praat oor die koninkryk. Dit het baie betekenis dat Jesus by sy laaste ontmoeting met sy volgelinge net voor sy hemelvaart oor allerlei dinge met betrekking tot sy koninkryk met hulle praat. So was Hy vir oulaas besig om hulle toe te rus vir hulle taak. Die eerste manier hoe Hy hulle dus vir hulle taak wou bemagtig was deur gedurig met hulle oor die fokus van die koninkryk te praat en inligting te gee. Sonder die regte inligting en kennis oor jou onderwerp kan jy nie daarvan aan ander vertel nie. Weet jy waaroor die koninkryk van God regtig gaan? Wat doen jy om hieroor ingelig te word?
2. Hulle moes eers wag. Vir my bly dit geweldig interessant om te lees dat Jesus nie direk met sy hemelvaart die Heilige Gees aan sy volgelinge gegee het nie. Hy gee hulle die opdrag om eers daarop te gaan wag. Luk 24:49 "Maar julle moet in die stad bly totdat julle met krag van bo toegerus is.” Joh 14:16 "Ek sal die Vader vra, en Hy sal vir julle ’n ander Voorspraak stuur om vir ewig by julle te wees" Hand 1:4-5 “Moenie van Jerusalem af weggaan nie, maar bly wag op die gawe wat die Vader belowe het, soos julle van My gehoor het. 5Johannes het wel met water gedoop, maar julle sal binne ’n paar dae met die Heilige Gees gedoop word.”
   Dit is sekerlik nie moontlik om te weet presies hoekom dit juis so moet gebeur nie, maar een ding is seker en dit is dat Hy hulle wou leer om nie op eie krag hierdie groot opdrag aan te pak nie en dat Hy hulle wou toets om te sien of hulle regtig aan hom gehoorsaam sou wees en hom sou vertrou dat Hy sy woord sal hou.
   Waarvoor het hulle gewag? Vir die herstel van 'n aardse koninkryk? Te oordeel aan die disippels se vraag in vers 6 wil dit lyk of hulle gedink het dit gaan oor die herstel van die aardse koninkryk van Israel: “Here, is dit nou die tyd dat U die koninkryk vir Israel weer gaan oprig?” vgl Luk 24:21 "Ons het so gehoop dat dit Hy is wat Israel sou verlos." Jesus se antwoord en die gebeure wat in die volgende paar dae in die dissipels se lewens sou afspeel, laat ons goed verstaan dat dit nie vir die Here gaan om die herstel van 'n aardse koninkryk nie, maar om die vestiging van God se koninkryk in mense se lewens.
3. Let op die belofte van krag. Die krag word baie sterk gekoppel aan die derde Persoon van God Drie-enig naamlik die Heilige Gees. Die Heilige Gees sou God in die lewens van mense werkend teenwoordig kom maak. So sou waar word wat Jesus in Mat 28:21 belowe het naamlik dat Hy by hulle sou bly tot by die voleinding van hierdie lewe. Dit laat Paulus in 1 Kor 3:16 van die gemeente sê: Weet julle nie dat julle die tempel van God is en dat die Gees van God in julle woon nie? In 1 Kor 6:19 & 20 "besef julle nie dat julle liggaam ’n tempel van die Heilige Gees is nie? Julle het die Heilige Gees, wat in julle woon, van God ontvang, en julle behoort nie aan julleself nie: julle is gekoop, en die prys is betaal. Julle moet God dus in julle liggaam verheerlik.
   Die krag wat Jesus belowe is dus die werking van die Heilige Gees in die lewe van sy kerk en in die lewe van elke gelowige kind van God. Dit het hom baie duur gekos en dit vra van elkeen van ons om die beheer van ons lewens oor te gee aan hom. Aan die anderkant sou mens dus ook kan sê dat die gebrek aan krag by baie volgelinge van Jesus dikwels te make het met die mens se onvermoë om die beheer van sy/haar lewe aan die Here oor te gee. Daarom moet jy onthou dat solank as wat jou eie wil en begeertes eerste staan in jou lewe, solank sal jy nie die krag ervaar wat nodig is om werklik 'n lewe te leef waardeur God se liefde aan die mense om jou bekend gestel word nie.
4. Die noodwendige uitwerking van die krag. Jesus stel dit baie duidelik dat die uitstorting van die Heilige Gees nie die moontlikheid van getuie wees skep nie, maar die noodwendigheid daarvan. "... julle sal getuies wees." Wanneer die Gees van God beheer in jou lewe oorneem, gebeur daar dinge wat jy nou sou gedink het moontlik is nie. Dan is dit die Gees wat dit doen en nie jy wat nou nog self moet besluit hoe jy die krag van die Gees sal aanwend nie. Wanner jy by so 'n punt gekom het, het die Here totaal oorgeneem in jou lewe. Selfs waar hierdie getuienis oral sou geskied, word deur die Gees van God bepaal. Jesus belowe nie die krag van die Gees en vra dat die kerk dan 'n ondersoekspan of 'n kommissie sal aanwys om te besluit hoe hierdie werk gedoen sal word nie. Hy doen dit net en solank as die Gees in beheer is, gebeur dit. So het die koninkryk van God destyds binne 'n kwessie van 30 jaar oor die hele destyds bekende wêreld bekend geword sodat letterlik duisende mense tot geloof in Jesus gekom het.

Hierdie skrifgedeelte laat ons elkeen weer opnuut nadink oor jou manier van lewe as gelowige. Is die Here regtig ten volle in beheer van jou lewe? Kry Hy werklik genoeg ruimte om in en deur jou te werk? Is jou eie belewenis van die Heilige Gees se inwoning in jou lewe een van kragtige werkinge of hou jy nog soveel beheer oor jou lewe in jou eie hande dat die Heilige Gees net geen ruimte kry om jou te gebruik nie al woon Hy reeds in jou? Onthou dat die geheim nie is dat jy gedurig meer van die Gees moet kry nie, maar dat Hy meer van jou onder beheer moet kry.